MATEMATIKA Arloa
Luzerak neurtzea eta alderatzea
Aurkezpena
1 de 6
0%

Aurkezpena

Luzerak neurtzea eta alderatzea

Zenbat luze da zuetako bakoitza? Segur aski, metro batetik gorako eta bitik beherako altuera izango duzue guztiok. Baina neurketa egiteko zapatak edo klipak erabiliko bagenitu, metroak erabili beharrean, zenbat luze izango litzateke zuetako bakoitza?
Neurketak egiten jolastea oso dibertigarria izan daiteke. Horregatik, horretara animatzen zaituztegu.

Sekuentzia hau egiteko, hiru edo lau pertsonako taldeak osatu behar dituzue. Horrela, proposatzen zaizkizuen jardueretan parte hartu eta elkarrekin ikas dezakezue.

Har al daitezke neurriak zenbait modutan?

Neurriak hartzen jarraituko dugu.

Multiploak eta azpimultiploak, eta album digital bat sortzea.

BALIABIDEAK

HISTORIA APUR BAT

Laguntza

Laguntza
  1. Ezker menua (goitik beherako ordena): sekuentziaren orri nagusiaren ikurra (home), iturriaren tamainaren ikurra, inpresio ikurra, laguntzarako sarrera ikurra eta edukinaren aurkibidearen ikurra.
  2. Materialaren izena barra eta sekzio aktualaren izenburua.
  3. Nabigazio geziak (hurrengo edo aurreko orrialdea).
  4. Edukinarentzako hutsunea.

Autor:

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.

Baliabideak

Hauek dira sekuentzia didaktiko honetan lan egiteko erabiliko dituzun IKT baliabideak:

Testu-prozesadorea

Writer. OpenOffice.org suiteko testu-prozesadorea, plataforma anitzetarakoa:

Picasa

Webgune gomendatuak

Jolasteko webguneak

Tutorialak

Historia apur bat

Sistema metriko hamartarra: metroaren historia

Sistema metriko hamartarra (SMH) neurtzeko sistema bat da, hamarren multiploetan eta azpimultiploetan oinarritua. 1790. urte inguruan sortu zen, Frantziako Iraultzan, garai hartako luzera-neurrien sistemak bateratzeko eta arrazionalizatzeko beharrari aurre egiteko. Parisko Zientzia Akademiak beste unitate bat sortzea erabaki zuen, metro izenekoa, eta honela definitu zuen: "Paristik igarota, Ipar polotik ekuatorerako distantziaren hamar milioirena". Metroa zati hamartarretan banatu zen: dezimetroa (metroaren hamarrena), zentimetroa (metroaren ehunena) eta milimetroa (milarena).

Metro hitza "μέτρον" (metron) hitz grekotik dator, eta "neurria" esan nahi du. 1791n “mètre” hitza erabili zen herrialde guztietan luzera neurtzeko moduak bateratuko zituen neurri-unitatea (metroa, alegia,) izendatzeko.

Metroaren balio zehatza finkatu izana, Lurraren neurrietan oinarrituta, oinarri-oinarrizko urratsa izan zen, eta magnitude baten multiploetako bakoitza aurrekoa bider 10 izateak asko erraztu zituen merkataritza-trukeak, bai eta SMH finkatu ere. Gogoratu zer erraza den 10ez biderkatzea eta zatitzea.

SMHren hedatze-prozesua geldoa izan zen: ia XIX. mendearen amaierara arte, herrialde bakoitzak, bai eta lurralde bakoitzak ere, bere unitate-sistema izan zuen; zenbaitetan, izen berak balio desberdina adierazten zuen leku batzuetan eta besteetan. Adibidez, kana luzera-neurriak kantitate desberdinak adierazten ditu, Gaztelakoa edo Aragoikoa izan. Espainian, 1849tik da derrigorrezkoa SMH.

Gaur egun, munduko biztanleriaren % 95 bizi da sistema metrikoa eta haren eratorriak erabiltzen diren herrialdeetan.

Metroaren definizioa aldatu egin da azken mendean, Lurrean distantzia luzeak neurtzeko zailtasuna dela eta (bereziki, Ipar polotik ekuatorerainokoa). Urte askoan, platinoz eta iridioz egindako metroaren txantiloi bat erabili izan da horretarako, egun Parisko Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoan gordeta dagoena.

Txantiloia apurtu egin zitekeela ikusita, metroari beste definizio bat emateko beharra sortu zen. 1960ko Pisuen eta Neurrien Biltzarrean erabaki zen definizio berria, egun nazioartean onartzen den bera: “1/299.792.458 segundoko tartean argiak hutsean egiten duen distantzia da metroa". Definizio hori askoz ere egokiagoa da, egungo teknologiek ematen dituzten aukerak kontuan hartuta.


Metroaren definizio ofiziala hauxe da:
Luzera-unitate nagusia metroa da; hots, Parisko Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoan dagoen platinozko barran adierazitako bi lerrotxoren arteko distantzia dena.
Gaur egun, metroa da Nazioarteko Unitate Sistemako luzera-unitate nagusia.
Herrialde gehienetan erabiltzen diren neurri-unitateei Nazioarteko Unitate Sistema esaten zaie. Guk, eskuarki, Sistema Metriko Hamartar esaten diogu.

Kredituak

© Itinerarium 2011 ZUZENDARITZA: Narcís Vives KOLABORATZAILEAK: PRODUKZIO-ZUZENDARITZA: Antonio Cara EDUKI-ZUZENDARITZA: Mª Cristina Pérez eta Magdalena Garzón MATEMATIKA ARLOAREN KOORDINAZIOA: José Orenga ZUZENDARITZA TEKNIKOA: Maite Vílchez EGILEA: Nuria de Alva eta José Orenga GAZTELERAZKO BERTSIOAREN ESTILO-ZUZENKETA: Anna Betriu eta Joan Martín EUSKARARA ITZULPENA: Bakun itzulpen eta argitalpen zerbitzuak, s.l. MAKETAZIOA: Maite Vílchez eta Miquel Gordillo
Hasiera
Hizki tamaina txikiagotu
Hizki tamaina handitu
Laguntza
Aurrekoa
Hurrengoa
Apartats
Has de visitar els apartats anteriors abans de visitar aquest